Friday, 19 June 2026

ଧୂଳିର ଧରଣୀରେ ଚଳନ୍ତି ନାରାୟଣ

 କାଶୀପୁର କାହାଣୀ:୧୦


## ଧୂଳିର ଧରଣୀରେ ଚଳନ୍ତି ନାରାୟଣ



ସେଦିନ ଭିତର ପଦା ମାଝୀ ଗାଁର ଆକାଶ-ପବନରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶିହରଣ ଥିଲା। ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଗାଁ ସାରା ଚହଳ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା—"ଆଜି ଆମ ଗାଁକୁ ଗଜପତି ମହାରାଜ ଆସୁଛନ୍ତି!" ଗାଁରେ ନୂତନ ଭାବେ ନିର୍ମିତ କୃଷ୍ଣ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉତ୍ସବ। କାନ୍ଥରେ ନୂଆ ଚୂନର ବାସ୍ନା, ଦାଣ୍ଡ ଦୁଆରେ ରଙ୍ଗାରଙ୍ଗ ଝୋଟି,  ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ମହୁରୀ ଓ ଶଙ୍ଖର ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି।


ମୁଁ ସେତେବେଳେ ମାତ୍ର ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥାଏ। ହାତରେ ସ୍ଲେଟ୍‌-ଖଡ଼ି ଧରିବାର ବୟସ, ଦୁନିଆର ଜଟିଳତା ବୁଝିବାକୁ ବହୁତ ବାକି ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବାପା-ଜେଜେବାପାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଶୁଣିଥିଲି ଯେ ଗଜପତି ହେଉଛନ୍ତି ସାକ୍ଷାତ୍ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଦ୍ୟ ସେବକ, ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବା। ସେଥିପାଇଁ ମୋର ସେହି କୁନି ଆଖି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ସେହି ଗୌରବମୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲା।


---


### ଭକ୍ତିର ଅପୂର୍ବ ମହାସମୁଦ୍ର


ଶେଷରେ ସେହି ମହେନ୍ଦ୍ର ବେଳା ଆସିଲା। ଗଜପତି ମହାରାଜଙ୍କ ଗାଡ଼ି ଗାଁ ସୀମାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ସ୍ଵୟଂ ମହାରାଜ ଗାଡ଼ିରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ—ଶାନ୍ତ, ସମାହିତ ଏବଂ ଓଜସ୍ୱୀ ଚେହେରା। କିନ୍ତୁ ତା’ପରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହା କୌଣସି ପୁରାଣର ଦୃଶ୍ୟଠାରୁ କମ୍ ନଥିଲା।


> ଗାଁର ଶହ ଶହ ଆବାଳବୃଦ୍ଧବନିତା ମହାରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ କେବଳ ଜଣେ ରାଜା ନଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ସ୍ଵୟଂ 'ଚଳନ୍ତି ନାରାୟଣ'।


ଭକ୍ତିର ସେହି ଆବେଗରେ ଲୋକେ ନିଜକୁ ସମ୍ଭାଳି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ମହାରାଜ ଯେଉଁ ଧୂଳିମାଟି ରାସ୍ତାରେ ଚାଲି ଚାଲି ଆସୁଥିଲେ, ଗାଁର ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ସେହି ରାସ୍ତା ଉପରେ ଦଣ୍ଡବତ ହୋଇ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଜିଦ୍—ମହାରାଜ ସେମାନଙ୍କ ପିଠି ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ସେହି ଧୂଳିରେ ଲୋଟି ପଡ଼ିଥିବା ମଣିଷଗୁଡ଼ିକର ଆଖିରୁ ବହିଯାଉଥିଲା ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁ।


---


### ଅମାଇକ ପଣରେ ଅଭିଭୂତ ମହାରାଜ


ରାଜାରାଜୁଡ଼ା ଶାସନ କାହିଁ କେଉଁ କାଳରୁ ସରିଯାଇଥିଲେ ବି, ପ୍ରଜାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଥିବା ସେହି ନିଷ୍କପଟ ଭକ୍ତି ଦେଖି ସ୍ଵୟଂ ଗଜପତି ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଗଲେ।


* ମହାରାଜ ଅତି ବିନମ୍ରତାର ସହ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

* ସେ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ, "ଆପଣମାନେ ଉଠନ୍ତୁ, ମୁଁ ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଜଣେ ସାଧାରଣ ସେବକ ମାତ୍ର।"

* କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ଆଗରେ ଯୁକ୍ତି ହାର୍ ମାନିଥିଲା। ଗାଁର ସରଳ ଲୋକମାନେ ମହାରାଜଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ଅବସ୍ଥାରେ ନଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଅମାୟିକ ଜିଦ୍ ଆଗରେ ରାଜକୀୟ ଗାରିମା ତରଳି ଯାଇଥିଲା।


ଲୋକଙ୍କର ଏହି ନିଷ୍ପାପ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଅପରିସୀମ ଭକ୍ତି ଦେଖି ଗଜପତି ମହାରାଜଙ୍କ ଆଖି ମଧ୍ୟ ଓଦା ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ମୋ କୁନି ମନରେ ସେଦିନ ଏକ ଗଭୀର ରେଖାପାତ କରିଥିଲା, ଯାହା ଆଜି ବି ମୋ ସ୍ମୃତି ପଟରେ ସତେଜ ରହିଛି।


---


### ସ୍ମୃତିର ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୃଷ୍ଠା


ଆଜି ବହୁ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସେହି ଦିନ କଥା ଭାବେ, ମୋତେ ଅନୁଭବ ହୁଏ ଯେ ଭକ୍ତି କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୋଇପାରେ। ଭିତର ପଦା ମାଝୀ ଗାଁର ସେହି ମାଟି ଏବଂ ସେଠାକାର ଲୋକଙ୍କର ସେହି ଅମାଇକ ପଣ, ଓଡ଼ିଶାର ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ। ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀର ସେହି କୁନି ପିଲାଟି ଆଜି ବଡ଼ ହୋଇଯାଇଥାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମହାରାଜଙ୍କ ସେହି ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେହେରା ଏବଂ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କର ସେହି ସାକ୍ଷାତ୍ ନାରାୟଣ ଦର୍ଶନର ବ୍ୟାକୁଳତା ଆଜି ବି ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଭଳି ଜୀବନ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି।


ମାନସ କୁମାର ସାହୁ

No comments:

Post a Comment