kashipur diary

 କାଶୀପୁର କାହାଣୀ -୨୬ ## ସେହି ପୁରୁଣା ଲଣ୍ଠନ ### ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ: କାଶୀପୁରର ସେହି ଅନ୍ଧାରୁଆ ସଞ୍ଜ ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ କେତେ ବର୍ଷ ତଳର କଥା। କାଶୀପୁର ଗାଁଟି ଆଜି ଭଳି ଚକ୍‌ଚକ୍ କରୁ ନଥିଲା। ବର୍ଷା ହେଉ, ଶୀତ ହେଉ କି ଗରମ— ବିଜୁଳି ଆସିବା ଏକ ବଡ଼ ପର୍ବ ଭଳି ଥିଲା। ପ୍ରାୟ ସମୟ ଗାଁଟା ଅନ୍ଧାରରେ ବୁଡ଼ି ରହୁଥିଲା। ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସାତ-ଆଠ ବର୍ଷର କୁନି ପିଲାଟିଏ। ସଞ୍ଜ ନଇଁଲେ ହିଁ ମା’ ମତେ କହିବେ, *"ଆରେ, ବହିବସ୍ତାନିଟା ସାଙ୍ଗରେ ଲଣ୍ଠନଟା ବି ଧର। ଜଗନ୍ନାଥ ସାର୍‌ଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବୁ।"* ସେତେବେଳେ ପିଠିରେ ବହି ବସ୍ତାନି ଆଉ ହାତରେ କିରୋସିନି ଗନ୍ଧାଉଥିବା ସେହି କଳା ଲଣ୍ଠନଟି ଥିଲା ଆମ ପାଠପଢ଼ାର ଏକମାତ୍ର ସାହାରା। ଲଣ୍ଠନର ସେହି କ୍ଷୀଣ ହଳଦିଆ ଆଲୁଅରେ ହିଁ ଗାଁର ସବୁ ପିଲା ରାତିର ଘରକାମ (Homework) ସାରୁଥିଲେ। ### ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ: ଜଗନ୍ନାଥ ସାର୍‌ଙ୍କ ଚାଳିଆ ଓ ଆଲୁଅର ମେଳଣ ଜଗନ୍ନାଥ ସାର୍‌ଙ୍କ ଘର ପିଣ୍ଡାରେ ଆମେ ସବୁ ପିଲା ଧାଡ଼ି ହୋଇ ବସୁ। ସାର୍ ଆମକୁ ଇଂରାଜୀ ଗ୍ରାମାର୍ ଆଉ ସାହିତ୍ୟ ପଢ଼ାନ୍ତି। ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଲଣ୍ଠନ ଜଳୁଥାଏ। ପବନ ଅଳ୍ପ ହେଲେ ଲଣ୍ଠନର ଶିଖାଟା ଥରିଉଠେ, ଆଉ ସେହି ଆଲୁଅ-ଛାଇର ଖେଳ ଭିତରେ ଆମେ ଆମ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ୁଥିଲୁ। କିନ୍ତୁ ଦିନେ ଦିନେ ବଡ଼ ବିପତ୍ତି ଘଟେ। ଅସାବଧାନତା ବଶତଃ କାହାର ଲଣ୍ଠନ କାଚଟି ଫାଟିଯାଏ ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। କାଚ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ଲ...

 କାଶୀପୁର କାହାଣୀ -୨୫ # କାଶୀପୁରର ସେହି ଝିପିରି ବର୍ଷା ଓ ସ୍କୁଲ୍ ସଂଗ୍ରାମ ### ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ: ସ୍ମୃତିର ସହର କାଶୀପୁର ତିରିଶ ବର୍ଷ ତଳର କଥା। କାଶୀପୁରର ଆକାଶ ସବୁବେଳେ ମେଘୁଆ, ଆଉ ଧରାପୃଷ୍ଠ ଝିପିରି ଝିପିରି ବର୍ଷାରେ ସନ୍ତସନ୍ତିଆ। ସେତେବେଳେ ମୁଁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ର। ଶରୀରରେ ଟିକେ ଦୁର୍ବଳ ଆଉ ଶାନ୍ତ ପ୍ରକୃତିର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ମୋର ଥିଲା ଅଦମ୍ୟ ଉତ୍ସାହ। ବକ୍ତୃତା ହେଉ କି ଗୀତ, ସ୍କୁଲର ସବୁ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମୁଁ ଭାଗ ନେଉଥିଲି। ଶ୍ରେଣୀରେ ଭଲ ପାଠ ପଢ଼ୁଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଆଖିର ମୁଁ ପ୍ରିୟ ଛାତ୍ର ଥିଲି। ସେତେବେଳେ ଆମ ୟୁ.ପି. ସ୍କୁଲର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ **ନବୀନ ଦଣ୍ଡସେନା ସାର୍**। ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷ ପରିଚାଳନା ସହିତ ନଳିନୀ ସାର୍, ବାସୁ ସାର୍, ବୁଟି ସାର୍ ଏବଂ ବାସନ୍ତୀ ଦିଦି—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଅହେତୁକ ସ୍ନେହ କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଆଦର କାଶୀପୁରର ବର୍ଷାଦିନିଆ ଶୀତଳତାକୁ ମଧ୍ୟ ଉଷୁମ କରି ରଖୁଥିଲା। ### ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ: ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର ଓ ସେହି କମ୍ପାସ୍ ମୋ ଜୀବନର ସେହି ସ୍ମୃତି ଆଜି ବି ମୋ ମନରେ ତାଜା ଅଛି। ସ୍କୁଲର ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମୁଁ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଗୀତ ଗାଇଥିଲି। ମୋର ସେହି କୁନି କଣ୍ଠରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭାବଭରା ଗୀତ ଗାଇଥିଲି— > **"ତୁ କାହିଁକି କଳା ହେଲୁ କହ କାଳିଆ...!"**  ସେଦିନ ମୁଁ ସ୍କୁଲରେ ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କ...

 କାଶୀପୁର କାହାଣୀ -୨୪ କାଶୀପୁରର ସେଇ ପୁରୁଣା ଛତା ମାନସ କୁମାର ସାହୁ  ପ୍ରଥମ ପରିଚ୍ଛେଦ:  ମେଘୁଆ ପିଲାଦିନ ଆଉ ନନା ଙ୍କ କଟକଣା ଆଜିକୁ ବହୁ ବର୍ଷ ତଳର କଥା। କାଶୀପୁର ଗାଁର ସେଇ ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ଗଳି, ମାଟିର ବାସ୍ନା ଆଉ ଆକାଶରେ ସବୁବେଳେ ଜମି ରହୁଥିବା କଳା ମେଘ। ମୁଁ ସେତେବେଳେ ବହୁତ ଛୋଟ ଥିଲି, ଆଉ ଶରୀରରେ ଥିଲି ଟିକେ ଦୁର୍ବଳ। ଗାଁର ଅନ୍ୟ ପିଲାମାନେ ଯେତେବେଳେ ବର୍ଷାରେ ଭିଜି ଭିଜି ଦାଣ୍ଡରେ କାଦୁଅ ଖେଳୁଥିଲେ, ମୋ ପାଇଁ ସେତେବେଳେ କଟକଣା ଥିଲା ସବୁଠୁ ଅଧିକ। ମେଘ ଖଣ୍ଡେ ଦେଖିଲେ ନନା ଧାଇଁ ଆସି ହାତରେ ବଢ଼େଇ ଦେଉଥିଲେ ସେଇ କଳା କପଡ଼ାର ବଡ଼ ଛତାଟାକୁ। ଖରା ହେଉ, ବର୍ଷା ହେଉ କି କାକର ପଡୁଥିବା ଶୀତ ଦିନ— ସେଇ ଛତାଟା ସବୁବେଳେ ମୋ ସାଥୀ ହୋଇ ରହୁଥିଲା। ଗାଁର ସାଙ୍ଗମାନେ ମୋତେ ଦେଖିଲେ ଦାଣ୍ଡରେ ଚିଡ଼ାଉଥିଲେ, "ଏଇ ଦେଖ, ଛତା ସାହୁ ଆସିଲା!" ସେତେବେଳେ ମନରେ ଭୀଷଣ ରାଗ ଆସୁଥିଲା। ରାଗ ଆସୁଥିଲା ସେଇ ଛତା ଉପରେ,  ଆଉ ମୋର ସେଇ ଦୁର୍ବଳ ଶରୀର ଉପରେ। ଭାବୁଥିଲି, କେବେ ମୁଁ ବଡ଼ ହେବି ଆଉ ଏହି ଛତା କବଳରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବି? ହାଇସ୍କୁଲ୍‌ରେ ପଢ଼ିଲା ବେଳେ ଆମର ଗଣେଶ ସାର୍ ମଧ୍ୟ ମୋର ଏଇ ଅଭ୍ୟାସକୁ ଦେଖି କେତେବେଳେ କେମିତି ହସୁଥିଲେ, ହେଲେ ସେଥିରେ ଅପାର ସ୍ନେହ ଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ପରିଚ୍ଛେଦ:  ବଜାରର ସେଇ ଫଳ ଦୋକାନୀ ସମୟ ବଦଳିଲା। ମୁଁ ବଡ ହେଲି, ଚାକିରି କଲି। ଜୀବନର ଏହି ଦୌଡ଼ାଦ...

 କାଶୀପୁର କାହାଣୀ -୨୪ # କାଶୀପୁରର ସେହି କଳା ରଜ: ଏକ ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି ## ପ୍ରଥମ ପରିଚ୍ଛେଦ: ସ୍ନେହର ସେହି ଦୁଇ କିଲୋମିଟର ଆଜିକୁ ପଚିଶ ବର୍ଷ ତଳର କାଶୀପୁର। ଆଜିକାଲି ଭଳି ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ରଜ ପର୍ବ ସେତେ ଧୁମ୍‌ଧାମ୍‌ରେ ପାଳନ ହେଉ ନଥିଲା। ସହରର କୋଳାହଳଠାରୁ ଦୂରରେ, ପାହାଡ଼ ଘେରା ସେହି ଶାନ୍ତ ଇଲାକାରେ ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସାଧାରଣ ସ୍ପର୍ଶ ହିଁ ଆସୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେହି ନିରୁତା ପରିବେଶକୁ ଉତ୍ସବମୁଖର କରିଦେଇଥିଲା କଟକରୁ ବଦଳି ହୋଇ ଆସିଥିବା ଏକ କୃଷି ଅଧିକାରୀଙ୍କ (Agriculture Officer) ପରିବାର। ମୋ ବାପା ମଧ୍ୟ ସେହି କୃଷି ଅଫିସରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସମାନ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ଯୋଗୁଁ ଆମ ପରିବାର ଏବଂ ସେହି ଅଫିସର ସାର୍‌ଙ୍କ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅତି ନିବିଡ଼, ଆତ୍ମୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା। ସେମାନେ ବ୍ଲକ୍ କ୍ଵାର୍ଟର୍ସରେ ରହୁଥିଲେ, ଯାହା ଆମ ଘରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ କିଲୋମିଟର ଦୂର ଥିଲା। ସେହି ଘରେ ଥିଲେ ସାର୍‌, ମାଉସୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୁନା ଭଳି ଝିଅ 'ସିଲ୍‌ଭର୍'। ଦୂରତା ଦୁଇ କିଲୋମିଟର ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମନର ଦୂରତା ଜମା ସେତିକି ନଥିଲା। ରଜ ଆସିଲେ ମାଉସୀ ଆମକୁ ନିଜ ଘରକୁ ଆଦରରେ ଡାକନ୍ତି। କାରଣ କାଶୀପୁରର ସେହି ସରକାରୀ କ୍ଵାର୍ଟର୍ସ ଭିତରେ ମାଉସୀ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଝୁଲଣା ବା ଦୋଳି ବାନ୍ଧିଥାନ୍ତି। ମୁଁ ଓ ସିଲ୍‌ଭର୍ ମିଶି ଦୋଳି ଖେଳୁ, ହସ-ଖୁସିରେ ସାରା ଘର କମ୍ପୁଥାଏ। ମାଉସୀ ନିଜ ହାତର...

 କାଶୀପୁର କାହାଣୀ:୨୩ ## ଧୂଳିର ଧରଣୀରେ ଚଳନ୍ତି ନାରାୟଣ ସେଦିନ ଭିତର ପଦା ମାଝୀ ଗାଁର ଆକାଶ-ପବନରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶିହରଣ ଥିଲା। ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଗାଁ ସାରା ଚହଳ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା—"ଆଜି ଆମ ଗାଁକୁ ଗଜପତି ମହାରାଜ ଆସୁଛନ୍ତି!" ଗାଁରେ ନୂତନ ଭାବେ ନିର୍ମିତ କୃଷ୍ଣ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉତ୍ସବ। କାନ୍ଥରେ ନୂଆ ଚୂନର ବାସ୍ନା, ଦାଣ୍ଡ ଦୁଆରେ ରଙ୍ଗାରଙ୍ଗ ଝୋଟି,  ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ମହୁରୀ ଓ ଶଙ୍ଖର ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି। ମୁଁ ସେତେବେଳେ ମାତ୍ର ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥାଏ। ହାତରେ ସ୍ଲେଟ୍‌-ଖଡ଼ି ଧରିବାର ବୟସ, ଦୁନିଆର ଜଟିଳତା ବୁଝିବାକୁ ବହୁତ ବାକି ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବାପା-ଜେଜେବାପାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଶୁଣିଥିଲି ଯେ ଗଜପତି ହେଉଛନ୍ତି ସାକ୍ଷାତ୍ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଦ୍ୟ ସେବକ, ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବା। ସେଥିପାଇଁ ମୋର ସେହି କୁନି ଆଖି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ସେହି ଗୌରବମୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲା। --- ### ଭକ୍ତିର ଅପୂର୍ବ ମହାସମୁଦ୍ର ଶେଷରେ ସେହି ମହେନ୍ଦ୍ର ବେଳା ଆସିଲା। ଗଜପତି ମହାରାଜଙ୍କ ଗାଡ଼ି ଗାଁ ସୀମାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ସ୍ଵୟଂ ମହାରାଜ ଗାଡ଼ିରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ—ଶାନ୍ତ, ସମାହିତ ଏବଂ ଓଜସ୍ୱୀ ଚେହେରା। କିନ୍ତୁ ତା’ପରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହା କୌଣସି ପୁରାଣର ଦୃଶ୍ୟଠାରୁ କମ୍ ନଥିଲା। > ଗାଁର ଶହ ଶହ ଆବାଳବୃଦ୍ଧବନିତା ମହାରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପ...

 କାଶୀପୁର କାହାଣୀ: ୨୨ ଫେରିବନି ସେ କାର୍ତ୍ତିକ ## ପ୍ରଥମ ପରିଚ୍ଛେଦ: ସ୍ମୃତିର ଆକାଶ ଦୀପ ଏ କଥା ଆଜିର ନୁହେଁ, ମୋ ଛୋଟବେଳର କଥା… ଯେତେବେଳେ କାଶୀପୁର ଗାଁର ମାଟିରେ ଆଧୁନିକତାର କଳାଧୂଆଁ ପଶି ନଥିଲା। ସମୟ ବଦଳିଛି, ହେଲେ ଆଶ୍ୱିନ ଶେଷ ହୋଇ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପହିଲି ପବନ ଦେହକୁ ଛୁଇଁଲା ମାତ୍ରେ, ମନଟା ଆପେ ଆପେ ପଛକୁ ଫେରିଯାଏ। ସ୍ମୃତିର ପେଡ଼ି ଭିତରୁ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇଉଠନ୍ତି ସେହି ପାଞ୍ଚଜଣ ବୁଢ଼ୀ, ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ ସେ ସମୟରେ କାଶୀପୁରର କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର। ମୋ ଜେଜେମା, ଦୁରା ଆଜ୍ଞାଙ୍କ ମା’, ସାହେବାନି ଆତା, ରମା ଆଇ, ଆଉ ଦାଦା ମା’—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କୁ ନେଇ ଗାଁର କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଜମିଉଠେ। କେବଳ ସେମାନେ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆଉ ନିଷ୍ଠା ଦେଖି ଆଖପାଖ ଗାଁର ଅନ୍ୟ ବୁଢ଼ୀମାନେ ବି ଆସି ଏମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତି। ବୟସର ଅପରାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଏହି ମଣିଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସଟା କେବଳ ଏକ ବ୍ରତ ନଥିଲା, ବରଂ ଥିଲା ଏକ ମହାଉତ୍ସବ। --- ## ଦ୍ୱିତୀୟ ପରିଚ୍ଛେଦ: ଜେଜେମା’ର ଚପଳତା ଓ ଦୂତିର ସ୍ମୃତି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିବା ଆଗରୁ ଆମ ଘରେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ବ୍ୟସ୍ତ ରହେ ମୋ ଜେଜେମା। ତା’ର ସେହି ତରତର ଭାବ ଆଜି ବି ମୋ ଆଖିରେ ନାଚିଯାଏ। > "ରେ ବାବୁ! କୁମ୍ଭାର ଶାଳରୁ ହାଣ୍ଡି ଆସିଲା କି ନାହିଁ ବୁଝିଲୁ? ବାଉଁଶଟା କାଟି ଆଣିଲୁ, ଚଉଁରା ମୂଳେ ଆକାଶ ଦୀପ ଟାଙ୍ଗିବାକୁ ...