ରାଜା ଘର ଭଣ୍ଡାରି ଓ ସତୀଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ

 କାଶୀପୁର କାହାଣୀ 

ରାଜା ଘର ଭଣ୍ଡାରି ଓ ସତୀଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ

ଏବେ ଆସନ୍ତୁ କାଶୀପୁର ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଥିବା ଶ୍ମଶାନ ଆଡ଼କୁ, ଯେଉଁଠି ରହିଛି ‘ସତୀଖାଲ’। ଏହି ସ୍ଥାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅଛି ରାଜା, ପ୍ରଜା ଓ ଏକ ପବିତ୍ର ବଳିଦାନର କାହାଣୀ।

୧୮୪୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର କଥା। ସେତେବେଳେ କାଶୀପୁରର ରାଜା ଘରର ଭଣ୍ଡାରି (କ୍ଷୌରକାର) ଥିଲେ କାର୍ତ୍ତିକ ଦଳେଇଙ୍କ ପରିବାର। ଦିନେ କାର୍ତ୍ତିକ ଦଳେଇଙ୍କ ଜେଜେବାପାଙ୍କର ହଠାତ୍‌ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା। ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଏହି ଆକସ୍ମିକ ବିୟୋଗରେ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା ବିକଳ ନହୋଇ, ଏକ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଲେ। ସେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଚିତାରେ ଆହୁତି ଦେଇ ‘ସତୀ’ ହେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ। ସେହି ସମୟର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ସତୀ ହେବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ସେ ନିଜେ ଜମି କିଣିବାକୁ ବାହାରିଲେ।

ସେହି ସମୟରେ ରାଜା ତ୍ରିଲୋଚନ ସିଂହ ସର୍ବସୁଖ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଦାସର୍ବଦା ଚିନ୍ତିତ ରହୁଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଥିଲେ ‘ଅପୁତ୍ରିକ’। ରାଜବଂଶର ପ୍ରଦୀପ ଜଳାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ନଥିବାରୁ ସେ ମ୍ରିୟମାଣ ଥିଲେ।

### ୩. ସତୀଙ୍କ ବରଦାନ ଓ ଅଲୌକିକ ସର୍ତ୍ତ

ଯେତେବେଳେ କାର୍ତ୍ତିକ ଦଳେଇଙ୍କ ସେହି ଜେଜେମା ସତୀରୂପେ ଦାହ ହେବା ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଅନୁମତି ମାଗିବାକୁ ଗଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମୁଖମଣ୍ଡଳର ଦେଦୀପ୍ୟମାନ ସତୀତ୍ୱର ଆଭା ଦେଖି ରାଜା ଅଭିଭୂତ ହୋଇଗଲେ। ରାଜା ତ୍ରିଲୋଚନ ସିଂହ ସେହି ମହିୟସୀ ନାରୀଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରି ନିଜର ଦୁଃଖ ଜଣାଇଲେ ଏବଂ ବଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୁତ୍ରଲାଭର ବର ମାଗିଲେ।

ସତୀ ଜଣକ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ବାଣୀରେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମହାରାଜ! ଆପଣଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ପୁତ୍ରଯୋଗ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଉ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ନଚେତ୍‌ ଏହା ଅସମ୍ଭବ। ବିବାହ ପରେ ଆପଣ ବାବା ବୈଦ୍ୟନାଥଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହୋଇ ପୂଜା କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁତ୍ରଲାଭ ହେବ।"

### ୪. ବାବା ବୈଦ୍ୟନାଥଙ୍କ କୃପାରୁ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ଜନ୍ମ

ସତୀଙ୍କ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଆଦେଶକୁ ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରି ରାଜା  ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ କଲେ ଏବଂ ବାବା ବୈଦ୍ୟନାଥଙ୍କ ଆରାଧନା କଲେ। ସତୀଙ୍କ ବାଣୀ ଅକ୍ଷରେ ଅକ୍ଷରେ ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା। ସେହି ଘଟଣାର ଠିକ୍ ତିନି ବର୍ଷ ପରେ, ଅର୍ଥାତ୍‌ ୧୮୫୦ ଖ୍ରීଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲା। ବାବା ବୈଦ୍ୟନାଥଙ୍କ କୃପାରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବାରୁ ସେହି ରାଜକୁମାରଙ୍କ ନାମ ‘ବୈଦ୍ୟନାଥ ସିଂହ’ ରଖାଗଲା।

**। ଜୟ ବାବା ବୈଦ୍ୟନାଥ ।**