କାଶୀପୁର କାହାଣୀ ୨୨

ରାଣୀ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣିଙ୍କ ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା

ପ୍ରଥମ ପରିଚ୍ଛେଦ: କାଶୀପୁର ଆକାଶରେ କଳାବାଦଲ

ଆଜିର କଥା ନୁହେଁ, ଏହା ସେହି ସମୟର କଥା ଯେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷ ଗୋରା ସାହେବମାନଙ୍କ ବୁଟ୍‌ ଜୋତାର ଶବ୍ଦରେ କମ୍ପୁଥିଲା। ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନର କ୍ରୁର "ଅପୁତ୍ରିକ ସ୍ଵତ୍ଵଲୋପ ନୀତି" (Doctrine of Lapse) ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ଵ ହରାଉଥିଲେ। ଯଦି କୌଣସି ରାଜାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ନଥାଇ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଥିଲା, ତେବେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଜମିଦାରୀ ବା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସେହି ରାଜ୍ୟକୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ନେଇଯାଉଥିଲା।

ଏହିପରି ଏକ ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ, କାଶୀପୁରର ଅଧିପତି ରାଜା ବୈଦ୍ୟନାଥ ସିଂହଙ୍କର ହଠାତ୍ ଅକାଳ ବିୟୋଗ ହେଲା। ଗୋଟିଏ ପଟେ ସ୍ଵାମୀ ହରାଇବାର ଦୁଃଖ ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ କାଶୀପୁର ସିଂହାସନକୁ ଗୋରା ସାହେବମାନେ ଗ୍ରାସ କରିବାର ଭୟ — ଏହି ଦୁଇ ଦୋଛକିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ ପାଟରାଣୀ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ଦେବୀ। ସେତେବେଳେ ସେ ଥିଲେ ଅନ୍ତଃସତ୍ତ୍ଵା। ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ସତେ ଯେମିତି ଚଡ଼କ ପଡ଼ିଗଲା। କାଶୀପୁରର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନ୍ଧକାରମୟ ମନେହେଲା।

ଦ୍ଵିତୀୟ ପରିଚ୍ଛେଦ: ପାଟକପଡ଼ାର ଛଳନା ଓ ରାଜକୀୟ ସଂକଳ୍ପ

ବ୍ରିଟିଶ୍ ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ଛେଞ୍ଚାଣ ପରି ଚାହିଁ ରହିଥିଲେ କାଶୀପୁରକୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ନେବା ପାଇଁ। ମାତ୍ର ରାଣୀ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ଦେବୀ କେବଳ ଜଣେ କୋମଳମତୀ ନାରୀ ନଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ବୀର ରମଣୀ ଏବଂ ଚତୁର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଘୋଷଣା କଲେ:

"ମୋ ଗର୍ଭରେ କାଶୀପୁରର ଭବିଷ୍ୟତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବଢୁଛି। ମୋ ଗର୍ଭରେ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ହିଁ ଅଛି!"

ଏହା କହି ସେ ନିଜ ପେଟରେ ସନ୍ତାନର ବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭ୍ରମରେ ରଖିବା ପାଇଁ ପେଟରେ ଏକ ପାଟ କପଡ଼ା ଗୁଡ଼ାଇ ବାନ୍ଧିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଗମ୍ଭୀର ଓ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ନେଇ ସେ ରାଜସଭାକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ନିଜେ ସିଂହାସନରେ ବସିଲେ। ତାଙ୍କରି ଛତ୍ରଛାୟାରେ ରାଜା ବୈଦ୍ୟନାଥ ସିଂହଙ୍କ ଶେଷ କୃତ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ବ୍ରିଟିଶ୍ ଏଜେଣ୍ଟ କେବଳ ସନ୍ଦେହରେ ରାଣୀଙ୍କ ମହଲ ଚାରିପଟେ ନିଜର ସଶସ୍ତ୍ର ସୈନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରହରା ଖଞ୍ଜିଦେଲେ, ଯେମିତି କୌଣସି ବାହାର ପିଲାକୁ ଆଣି ରାଣୀ ନିଜର ବୋଲି ଦାବି ନ କରିପାରନ୍ତି। ରାଣୀ ଏକପ୍ରକାର ବନ୍ଦୀ ଜୀବନ ବିତାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ତୃତୀୟ ପରିଚ୍ଛେଦ: ମା' ମାଣିକେଶ୍ଵରୀଙ୍କ ଶରଣାଗତ

ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ବିପଦ ମାଡ଼ି ଆସୁଥିବା ବେଳେ ରାଣୀଙ୍କର କେବଳ ଗୋଟିଏ ଭରସା ଥିଲେ — କାଶୀପୁରର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା' ମାଣିକେଶ୍ଵରୀ। ରାଣୀ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ମା'ଙ୍କ ଚରଣ ତଳେ ଆଣ୍ଠେଇ ପଡ଼ି ଗୁହାରି କଲେ:

"ହେ ମା' ମାଣିକେଶ୍ଵରୀ! ଏବେ କାଶୀପୁରର ଭବିଷ୍ୟତ, ରାଜବଂଶର ସମ୍ମାନ ସବୁ ତୁମ ହାତରେ। ମୋ ଗର୍ଭର ସନ୍ତାନକୁ ରକ୍ଷା କର ମା'।"

ଦିନ ପରେ ଦିନ ବିତିଲା, ପ୍ରହରା ଆହୁରି କଡ଼ାକଡ଼ି ହେଲା। କିନ୍ତୁ ମା'ଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ରାଣୀଙ୍କ ମନରୁ ଭୟ ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ଚତୁର୍ଥ ପରିଚ୍ଛେଦ: ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ନବ ଉଦୟ

ସତକୁ ସତ କିଛି ମାସର ବ୍ୟବଧାନ ପରେ, ସେହି ବ୍ରିଟିଶ୍ ପ୍ରହରା ଏବଂ କଠିନ ସଂଘର୍ଷ ଭିତରେ କାଶୀପୁର ରାଜମହଲରେ ଶୁଭିଲା ଏକ ନବଜାତ ଶିଶୁର କାନ୍ଦଣା। ରାଣୀଙ୍କ ବିଶ୍ଵାସ ଓ ସଂକଳ୍ପ ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା। ମା' ମାଣିକେଶ୍ଵରୀଙ୍କ କୃପାରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲା।

ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚକ୍ରାନ୍ତ ଧୂଳିସାତ୍ ହୋଇଗଲା। କାଶୀପୁର ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଅକ୍ତିଆରକୁ ଯିବାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଗଲା। ସେହି ନବଜାତ ଶିଶୁ, ଯିଏ କାଶୀପୁରର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା ସାଜି ଆସିଥିଲା, ତାଙ୍କର ନାମ ରଖାଗଲା "ଉଦିତ ସିଂହ"। କାଶୀପୁର ଆକାଶରେ ସତେ ଯେମିତି ଏକ ନୂତନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଦୟ ହେଲା।